Sunday, June 18, 2006


Een grensplaats op de grens tussen Frankrijk en Spanje. Zo op het oog een typisch badplaatsje aan de Middellandse Zee: azuurblauw water, een baai met een strandje en een haventje met zeiljachten. De weg voert langs de kust over de heuvels en biedt als verrassing de blik op het plaatsje beneden. Port Bou, een ogenschijnlijk onschuldig plaatsje maar met een plaats in de geschiedenisboeken. Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog zijn veel Duitse schrijvers, kunstenaars en filosofen van hier uit gevlucht naar Amerika. Ze trokken te voet door de Franse heuvels over de grens. Voor één van hen is in Port Bou een gedenkteken opgericht. Walter Benjamin, filosoof, had met veel moeite Port Bou bereikt. De nacht bracht hij door in Hotel International. Het hotel bestaat nog steeds, maar er is nergens ook maar iets te vinden dat duidt op de aanwezigheid van deze nog steeds beroemde filosoof. In heel Port Bou is geen aanwijzing of wegwijzer te vinden. Alleen wie het weet vindt het kunstwerk op het parkeerplaatsje, voor de ingang van de begraafplaats. Een ijzeren schacht met een trap die vanaf de kant van de weg naar beneden loopt, richting water. Wie de schacht inloopt stuit op een glazen plaat met een ingeslepen tekst:
" Schwerer ist es, das Namenlosen zu ehren als das der Berühmten. Dem Gedächtnis des Namenlosen ist die historische Konstruktion geweiht." Walter Benjamin G.S.1.1241.
Geen graf, wel een steen met een tekstplaat op de begraafplaats. Want niemand weet waar hij is begraven. En niemand wil eraan worden herinnerd. Walter Benjamin zou zichzelf om het leven hebben gebracht. Maar niemand weet hoe, er zou een gedicteerde brief zijn, gedicteerd aan Henny Gurland, bestemd voor Adorno. Niet door hemzelf geschreven. Het vermoeden bestaat dat Walter Benjamin vermoord is door fascisten.
Het is 2006, zes en zestig jaar later. Port Bou maakt nog steeds een onvriendelijke indruk, ook al schijnt de zon en is het water blauw. Bij de politiepost aan de grens, boven op de berg, worden bezoekers, die daar een tijdje stil staan, argwanend bekeken. De bakker in het dorp is gewoon even dicht en vindt het ook daarna zelfs niet de moeite waard om te reageren op een vriendelijke groet van de wachtende groep klanten die duidelijk van buitenaf komen. en op de begraafplaats worden de gangen van bezoekers met aandacht gevolgd.

1 Comments:

Blogger gewebkijk said...

mooie foto,interessante begeleidende texten,hoop dat je meer kijkers hebt dan reageerders...
ga door..!

8:45 AM  

Post a Comment

<< Home